Ginekomastiyanın səbəbi hansısa gizli xəstəlik ola bilərmi?

Ginekomastiyanın səbəbi hansısa gizli xəstəlik ola bilərmi?

Ginekomastiya kişilərdə döş vəzlərinin böyüməsi ilə xarakterizə olunan tibbi vəziyyətdir. Bəzi hallarda fizioloji amillərlə bağlı olsa da, digər hallarda ciddi xəstəliklərin erkən əlaməti ola bilər. Xüsusilə, uzunmüddətli asimmetrik və ya sürətlə irəliləyən ginekomastiya orqanizmdə gizli gedən patoloji proseslərə işarə edə bilər.

Ginekomastiyaya səbəb ola bilən gizli xəstəliklər

1. Hormonal pozuntular və endokrin xəstəliklər
   Hormonal balansın pozulması ginekomastiyanın əsas səbəblərindən biridir. Aşağıdakı endokrin xəstəliklər bu vəziyyətə səbəb ola bilər:

   • Hipoqonadizm: Testosteron istehsalının azalması nəticəsində estrogenin nisbətən yüksək olması ginekomastiya yarada bilər.
   • Hiperestrogenemiya: Bədəndə estrogen səviyyəsinin normadan artıq olması döş toxumasının böyüməsinə səbəb ola bilər.
   • Hipertireoidizm: Tireoid hormonlarının yüksək olması estrogen metabolizmini dəyişdirərək ginekomastiyaya gətirib çıxara bilər.

2. Qaraciyər xəstəlikləri
   Qaraciyər hormonların metabolizmində mühüm rol oynayır. Qaraciyər çatışmazlığı və ya sirroz kimi xəstəliklər estrogenin parçalanmasını çətinləşdirir. Nəticədə bədəndə estrogen səviyyəsi artır və ginekomastiya inkişaf edir.

3. Böyrək xəstəlikləri
   Böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə hormonal balans pozula bilər. Xüsusilə, xroniki böyrək xəstəlikləri testosteron səviyyəsini azaldaraq ginekomastiyaya səbəb ola bilər.

4. Xərçəng xəstəlikləri
   Bəzi şişlər bədəndə hormonal balanssızlığa səbəb olaraq ginekomastiyaya yol aça bilər. Bunlara daxildir:

   • Testis şişləri: Testosteron və ya estrogen ifraz edən şişlər ginekomastiyanın əsas səbəblərindən biri ola bilər.
   • Hipofiz və adrenal vəz şişləri: Bu vəzlərdə yaranan şişlər hormon istehsalını artıraraq ginekomastiyaya səbəb ola bilər.
   • Kişilərdə süd vəzi xərçəngi: Ginekomastiya bəzi hallarda döş xərçənginin erkən əlaməti ola bilər. Xüsusilə, təktərəfli və sərt toxumalı böyümə müşahidə olunursa, onkoloji müayinə aparılmalıdır.

5. Metabolik sindrom və piylənmə
   Piylənmə nəticəsində yağ toxuması artdıqca bu toxumalar estrogen istehsalına səbəb ola bilər. Xüsusilə, qarın ətrafında piylənmə olan kişilərdə ginekomastiya riski artır.

6. Dərmanların yan təsiri
   Bəzi dərmanlar bədəndə hormonal balansı dəyişərək ginekomastiyaya səbəb ola bilər. Aşağıdakı dərmanlar, xüsusilə, buna nümunə ola bilər:

   • Anabolik steroidlər və hormon tərkibli dərmanlar;
   • Antidepressantlar və antipsikotik dərmanlar;
   • Ürək və hipertoniya dərmanları.

Gizli xəstəliklərin aşkarlanması üçün müayinə

Ginekomastiyanın səbəbini müəyyən etmək üçün aşağıdakı müayinələr aparıla bilər:

• Qan analizləri: Testosteron, estrogen, prolaktin və tireoid hormonlarının yoxlanılması;
• USM və MRT: Testis və böyrəküstü vəz şişlərinin olub-olmadığını müəyyən etmək üçün;
• Mammoqrafiya və biopsiya: Kişilərdə süd vəzi xərçənginin istisna edilməsi üçün.

Ginekomastiya bəzi hallarda fizioloji olsa da, bəzən də orqanizmdə daha ciddi lakin gizli xəstəliklərin əlaməti ola bilər. Xüsusilə, hormonal pozuntular, qaraciyər və böyrək xəstəlikləri, xərçəng və metabolik sindrom kimi patologiyalar ginekomastiyaya səbəb ola bilər. Uzunmüddətli və ya sürətlə irəliləyən ginekomastiya hallarında mütləq həkimə müraciət edilməli və müvafiq tibbi müayinələr aparılmalıdır.